تأثیر سطوح مختلف بهره‌برداری دام بر تولید زیراشکوب و ساختار تاج پوشش سه بوته مرتعی کاهوی بیابانی، گون و ورک(مطالعه موردی: مراتع کاخک گناباد)

چکیده

تأثیر سطوح مختلف بهره‌برداری بر تولید گیاهان در زیراشکوب سه بوته مرتعی کاهوی‌ بیابانی (Scariolaorientalis)،گون (Astragalusheratensis) وورک (Rosa persica)بررسی شد. سه رویشگاه مرتعی مجاور هم در مراتع ­استپی کاخک گناباد، استان خراسان رضوی، انتخاب شدند.رویشگاه‌ها تحت شدت­های مختلف چرای دام (شدید، متوسط و عدم چرا)قرار داشته ولی از نظر فیزیوگرافی مشابه بودند. در هر یک از رویشگاه‌ها، نمونه‌‌‌‌‌‌گیریدر داخل پلات و در امتداد 20 ترانسکت تصادفی 50 متری، در بهار و تابستان 1391انجام شد. در هر پلات، درصد پوشش تاجی و ارتفاعبوته­های غالب، و تولید زیراشکوب و فضای باز مجاور بوته­ها (فاصله 50 سانتی­متری) با استفاده از پلات انعطاف‌پذیر برآورد شد. تحت چرای شدید و متوسط دام تولید گیاهان در زیراشکوب هر سه بوته بیشتر از فضای باز آن‌ها بود، در­حالی‌که در منطقه قرق تولید زیر­اشکوب مشابه فضای باز بود.در سایت چرای شدید، یک رابطه همبستگی منفی بین تولید گیاهان زیراشکوب و سطح تاج (47/0-r=) و ارتفاع (54/0-r=) گیاهان بوته­ای وجود داشت. علاوه‌براین، سطح تاج و ارتفاع گیاهان بوته­ای در سایت چرای شدید کمتر از سطح و ارتفاع آن‌ها در سایت­های چرای متوسط و قرق بود. بنابراین، بر اساس نتایج این پژوهش، گیاهان بوته­ای خاردار غیرخوش‌خوراک مرتعی می­توانند تحت چرای داماثر تسهیل مکانیکی بر گیاهان زیراشکوب خود داشته و آن‌ها را در برابر چرای دام محافظت کنند، امّا در دراز مدت ممکن است تحت چرای شدید بوته‌های پرستار خود نیز آسیب دیده و اثر تسهیل کمتری داشته باشند. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

r